تحقیق و توسعه در حقوق مالی و مالیاتی

تحقیق و توسعه در حقوق مالی و مالیاتی

معماری حقوقی تأمین مالی زنجیره تأمین در ایران: مطالعه تطبیقی با ایالات متحده، بریتانیا و اتحادیۀ اروپا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
چکیده
تأمین مالی زنجیره تأمین در ایران از مرحلۀ معرفی ابزارهای منفرد عبور کرده و اکنون فاکتورینگ، گواهی اعتبار مولد، برات الکترونیکی، ضوابط بانکی و زیرساختهای ثبت و داده را دربر میگیرد. مسئلۀ اصلی پژوهش این است که آیا قواعد ابزارمحور و نظام عمومیتر توثیق مطالبات، بهویژه سامانه جامع وثایق، در قالب معماری حقوقی منسجمی به یکدیگر متصل شدهاند؟ پژوهش با روش تحلیل حقوقی و تطبیق کارکردی، حقوق ایران را تا مرداد ۱۴۰۵ با الگوهای منتخب ایالات متحده، بریتانیا، اتحادیۀ اروپا و اسناد بینالمللی مرتبط مقایسه میکند. یافتهها نشان میدهد تأمین مالی زنجیره تأمین ماهیت قراردادی واحدی ندارد و بسته به ساختار میتواند بر انتقال مالکانه مطالبات، تأمین مالی وثیقهای، تعهد یا تضمین پرداخت و سند تجاری الکترونیکی استوار باشد. در حقوق ایران نیز مسئله دیگر فقدان مطلق زیرساخت ثبت نیست؛ چالش اصلی، تعیین رابطۀ انتقال مالکانه با وثیقۀ ثبتشده، انتقالهای رقیب، مطالبات آتی، اعلام به بدهکار، شروط منع انتقال و آثار ورشکستگی است. بر این اساس، مقاله الگویی چهارلایه شامل قواعد هماهنگ حقوق مطالبات و وثایق، تنظیمگری فعالیتمحور و مبتنی بر ریسک، زیرساخت دیجیتال متعامل برای چرخۀ حیات مطالبات و الزامات شفافیت و مدیریت ریسک پیشنهاد میکند. نوآوری پژوهش در تغییر واحد تحلیل از ماهیت فاکتورینگ به معماری حقوقی تأمین مالی زنجیره تأمین و تفکیک کارکرد ثبت نظارتی، ثبت وثیقه و اعلام یا ثبت انتقال مطالبات است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

الف منابع فارسی

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. (۱۴۰۳). ضوابط ارائه خدمات تأمین مالی زنجیره تولید توسط مؤسسات اعتباری.
عبداله‌زاده، بهزاد؛ حسین‌زاده، جواد؛ و قناد، فاطمه. (۱۴۰۵). نقدی بر ماهیت حقوقی و عملکرد شرکت شبکه الکترونیکی پرداخت کارتی (شاپرک). دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق خصوصی، ۳(۵)، ۳۲۶–۳۵۴. ‪https://doi.org/10.22034/jpl.2024.2045465.1136
قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. (۱۴۰۲).
قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها. (۱۴۰۲).
محمدی، پژمان؛ صادقی، محمود؛ و ذوالقدر، محمدجواد. (۱۴۰۴). مطالعه تطبیقی تأثیر انتقال قرارداد نسبت به اشخاص ثالث در حقوق ایران و آمریکا. دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق خصوصی، ۲(۴)، ۲۱۲–۲۴۰. ‪https://doi.org/10.22034/jpl.2025.2067233.1224
میثمی، حسین؛ و زمان‌زاده، حمید. (۱۳۹۹). تأمین مالی زنجیره ارزش با استفاده از اوراق گام: ماهیت، کارکرد و راهکارهای شرعی. تحقیقات مالی اسلامی، ۹(۲)، ۵۰۷–۵۴۰. ‪https://doi.org/10.30497/ifr.2020.75527
هیئت وزیران. (۱۴۰۴). آیین‌نامه اجرایی ماده ۷ قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها (موضوع اموال و دارایی‌های قابل توثیق)، مصوب ۱۴۰۴/۰۲/۲۴، تصویب‌نامه شماره ۳۴۸۶۷/ت۶۴۱۰۶هـ.

ب منابع انگلیسی

Commission Regulation (EU) 2024/1317 of 15 May 2024 amending Regulation (EU) 2023/1803 as regards International Accounting Standard 7 and International Financial Reporting Standard 7. (2024). Official Journal of the European Union, L, 2024/1317, 16 May 2024. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1317/oj
Electronic Trade Documents Act 2023, c. 38 (UK). (2023). https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2023/38
European Commission. (2018). Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council on the law applicable to the third-party effects of assignments of claims. COM(2018) 96 final, 2018/0044(COD), 12 March 2018. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52018PC0096
European Commission. (2025). Withdrawal of COM(2018) 96, 6 October 2025. Procedure 2018/0044(COD). EUR-Lex. https://eur-lex.europa.eu/procedure/EN/2018_44
House of Commons Treasury Committee. (2021). Lessons from Greensill Capital: Sixth Report of Session 2021–22. HC 151, 20 July 2021. House of Commons. https://publications.parliament.uk/pa/cm5802/cmselect/cmtreasy/151/151.pdf
International Finance Corporation. (2021). Supply Chain Finance by Development Banks and Public Entities: Guidebook. World Bank Group. World Bank Open Knowledge Repository.
Law of Property Act 1925, c. 20 (UK). (1925). Section 136. https://www.legislation.gov.uk/ukpga/Geo5/15-16/20/section/136
The Business Contract Terms (Assignment of Receivables) Regulations 2018, SI 2018/1254 (UK). (2018). https://www.legislation.gov.uk/uksi/2018/1254
UNCITRAL. (2001). United Nations Convention on the Assignment of Receivables in International Trade. United Nations. https://uncitral.un.org/en/texts/securityinterests/conventions/receivables
UNCITRAL. (2017). UNCITRAL Model Law on Electronic Transferable Records. United Nations. https://uncitral.un.org/en/texts/ecommerce/modellaw/electronic_transferable_records
UNIDROIT. (2024). Model Law on Factoring (corrected republication, August 2024; first published September 2023). International Institute for the Unification of Private Law. https://www.unidroit.org/instruments/factoring/model-law-on-factoring/
Uniform Commercial Code (UCC). (n.d.). Article 9: Secured Transactions, §§ 9-109, 9-309, 9-310, 9-322, 9-330, 9-406 and 9-408. https://www.law.cornell.edu/ucc/9
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 03 مهر 1405