دعوای جبران خسارت علیه دولت به حکم تبصره 1 ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به عنوان حکمی استثنائی و خلاف قاعده در صلاحیت دیوان عدالت اداری قرار دارد. با توجه به اصول 173 قانون اساسی و مواد 10 و 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و با توجه به فلسفة وجودی تشکیل دیوان عدالت اداری در خصوص تظلم‌خواهی مردم نسبت به دولت، تردیدی در اینکه اشخاص حقوق خصوصی بتوانند در نقش خواهان دعوای جبران خسارت در دیوان ظاهر گردند وجود ندارد. اما ابهام از آنجا آغاز می‌گردد که آیا امکان طرح دعوای اشخاص حقوق عمومی (اجزاء و ارگان‌های دولتی) به خواستة جبران خسارت علیه یکدیگر در دیوان عدالت اداری وجود دارد؟ به عبارتی آیا اشخاص حقوق عمومی نیز می‌توانند در نقش خواهان دعوای جبران خسارت در دیوان عدالت اداری پدیدار گردند؟ پذیرش یا عدم‌پذیرش این گونه دعاوی در دیوان عدالت اداری، افزون بر آثار شکلی و صلاحیتی، پیامدهای مهمی در تضمین حقوق اشخاص عمومی و انتظام‌بخشی به روابط میان دستگاه‌های اجرایی دارد. تعیین دقیق حدود صلاحیت دیوان عدالت اداری در این زمینه، ضمن جلوگیری از تفسیرهای متفاوت، موجب ایجاد وحدت رویه و تأمین امنیت حقوقی در رسیدگی به اختلافات احتمالی میان اشخاص حقوق عمومی خواهد شد. هر چند این اعتقاد وجود دارد که اجزای دولت نیز می‌تواند در دیوان طرح دعوا نمایند و تبصره 2 ماده 3 قانون مذکور نیز بر این شبهه دامن می‌زند؛ اما در این پژوهش با توجه به اصول و قواعد حاکم و نصوص قانونی و رویه رسیدگی دیوان، با روش تحلیلی و توصیفی به اثبات می‌رسد که خواهان دعوای جبران خسارت علیه دولت در دیوان عدالت اداری اختصاص به اشخاص حقوق خصوصی دارد و برای دولت و اجزای آن اختیار طرح این دعوا نداشته و همچنین برای دیوان عدالت اداری به عنوان مرجع رسیدگی‌کننده، صلاحیت رسیدگی به دعوای جبران خسارت با خواهان دولتی متصور نیست.
طهماسبی آهنگرکلا، راحله، بابایی مهر، علی و حسینی مقدم، سیدحسن. (1405). خصوصیت خواهان دعوای جبران خسارت علیه دولت در دیوان عدالت اداری. تحقیق و توسعه در حقوق مالی و مالیاتی، 1(1)، 274-313. https://doi.org/10.22034/jftl.2026.737609
MLA
طهماسبی آهنگرکلا، راحله, ، بابایی مهر، علی, و حسینی مقدم، سیدحسن. "خصوصیت خواهان دعوای جبران خسارت علیه دولت در دیوان عدالت اداری", تحقیق و توسعه در حقوق مالی و مالیاتی, 1, 1, 1405, 274-313. doi: 10.22034/jftl.2026.737609
HARVARD
طهماسبی آهنگرکلا راحله, بابایی مهر علی, حسینی مقدم سیدحسن. (1405). 'خصوصیت خواهان دعوای جبران خسارت علیه دولت در دیوان عدالت اداری', تحقیق و توسعه در حقوق مالی و مالیاتی, 1(1), pp. 274-313. doi: 10.22034/jftl.2026.737609
CHICAGO
راحله طهماسبی آهنگرکلا, علی بابایی مهر و سیدحسن حسینی مقدم, "خصوصیت خواهان دعوای جبران خسارت علیه دولت در دیوان عدالت اداری," تحقیق و توسعه در حقوق مالی و مالیاتی, 1 1 (1405): 274-313, doi: 10.22034/jftl.2026.737609
VANCOUVER
طهماسبی آهنگرکلا راحله, بابایی مهر علی, حسینی مقدم سیدحسن. خصوصیت خواهان دعوای جبران خسارت علیه دولت در دیوان عدالت اداری. حقوق مالی و مالیاتی. 1405;1(1):274-313. doi: 10.22034/jftl.2026.737609
