تحقیق و توسعه در حقوق مالی و مالیاتی

تحقیق و توسعه در حقوق مالی و مالیاتی

نقش بانک مرکزی در ورشکستگی بانکها (مطالعه تطبیقی در حقوق آمریکا و ایران)

نویسنده
پژوهشگر پسادکترا دانشگاه تربیت مدرس
چکیده
بانک‏ها به دلیل نقش خاصی که در اقتصاد کلان کشور دارند و نیز به دلیل این‌که مجموعه منحصر به فردی از خدمات را به سطح عموم جامعه ارائه می‏دهند، توجه قانون‌گذاران را به خود جلب کرده‏اند. توجه به ورشکستگی بانک‏ها و تأثیرات بسیار منفی آن در اقتصاد کشور، از بحران بزرگ اقتصادی که در سال 1929 در آمریکا شروع شد و پس‌ازآن به تمام دنیا سرایت کرد، آغاز شد. الزامات سخت‌گیرانه صدور مجوز برای انجام فعالیت در این صنعت و مقررات حسابرسی دقیق از جمله عوامل پیشگیرانه مسائل و مشکلات بانکی است. مقررات محتاطانه مدیریت خطر با عملیات بانکداری ملازمه دارد و این امر به علت حفظ نرخ کفایت سرمایه، جهت اطمینان از این است که منابع مالی کافی هنگام ورود ضررهای پیش‌بینی‌نشده وجود دارد. هدف مقررات محتاطانه جلوگیری از ورشکستگی بانک‏ها نیست؛ بلکه هدف آن حفاظت از منافع سپرده‏گذاران و نظام بانکداری است. در حقوق آمریکا، نهادهایی که تنظیم‌گر بانک‏ها هستند، متعددند و بنابراین، وظیفه تنظیم ‏گری و نظارت منحصر به فدرال رزرو به عنوان بانک مرکزی این کشور نیست. بااین‌حال فدرال رزرو در پیشگیری از ورشکستگی بانک‏ها نقش مهمی دارد؛ از جمله این‌که نظارتی بسیار دقیق بر بانک‏ها دارد و علاوه بر این به عنوان وام‌دهنده نهایی نیز نقش ایفا می‏کند.
در حقوق ایران، به‌موجب قانون پولی و بانکی کشور، بانک مرکزی تنها نهاد تنظیم‌گر و ناظر نظام بانکی است، اما در عمل وزارت امور اقتصادی و دارایی هم بر بانک‏ها نظارت دارد. با توجه به شرایط ویژه بانک‏ها وجود مقررات احتیاطی برای پیشگیری از وقوع ورشکستگی آن‏ها ضروری است. بانک مرکزی به عنوان مقام ناظر بانک‏ها، در مرحله صدور مجوز و کنترل عملیات، می‏تواند با وضع مقررات دقیق تا حد زیادی فعالیت بانک‏ها را کنترل نموده و در زمینه عملکرد صحیح آن‏ها و نگهداری سرمایه پشتیبان کافی، نسبت به فعالیت بانک‏ها در فضای کشور اطمینان لازم را حاصل کند. در این مقاله هدف این است که با دیدی تطبیقی به کارکرد بانک مرکزی در مقابله با پدیده ورشکستگی بانک‏ها بپردازیم.
کلیدواژه‌ها

ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 19 شهریور 1405